Zgłoszenie do artykułu: Kusy Jan

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” mieszczący się w Krakowie, przy ul. Krakusa 7, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 z późn. zm.), w celu wymiany informacji z zakresu polskiej pieśni i piosenki. Wymiana informacji będzie się odbywać zarówno za pośrednictwem niniejszego formularza jak i bezpośrednio, w dalszym toku spraw, redaktora bazy danych, prowadzącego korespondencję z właściwego dla niego adresu mailowego.

Tytuł:

Kusy Jan

Klasyfikacja:

pieśń ludowa

Informacje

Utwór pochodzi z ziemi dobrzyńskiej. Pieśń nie jest rodzima, ani ludowa, ale często się ją wykonuje. Spotykamy ją w szopce, przy przemowach weselnych, w ustach studentów – wszystko to wskazuje na jej pół-literackie pochodzenie. W Wirydarzu poetyckim z r. 1675, zawierającym wiersze drużyny poetyckiej, spotykamy impossibilia:

Stodoła się rozigrała, sarnę ułowiła,

Co stępa obaczywszy, oknem wyskoczyła.

Kożuch poszedł do łasa i ułowił śledzia,

Pomiotło zaś pływając, zabiło niedźwiedzia.

Zanotowane przysłowie w zbiorach Knapskiego (1632) i Dąmbrowskiego (1746): „Motyka się rozigrała” – człowieku powolnym, zabierającym się do śpiesznej roboty. Powiedzenie to najwidoczniej nawiązuje do przytoczonej pieśni.

Pochodzenie utworu jest najprawdopodobniej niemieckie i ma źródło w licznych opowiadaniach o „bajecznym kraju niemożliwości” (Sehlaraffenland). W tamtejszych pieśniach występuje też wątek, w którym dwoje osób w dialogu wymyśla coraz to bardziej niemożliwe rzeczy. Motyw ten jest również znany w Polsce[1].

Bibliografia